Η Πόλις Εάλω

Πεντακόσια πενήντα έξι χρόνια πέρασαν από την αποφράδα εκείνη ημέρα της 29ης Μαΐου 1453. Τότε που η Κωνσταντινούπολη, η πόλη του Ιουστινιανού, του Θεοδοσίου, του Βασίλειου του Βουλγαροκτόνου και τόσων άλλων Αυτοκρατόρων, η Βασιλεύουσα των πόλεων, το στολίδι της Ανατολής και της Δύσης έπεσε στα χέρια των Οθωμανών. Με την πτώση της έκλεισε και τυπικά το κεφάλαιο της «Βυζαντινής Αυτοκρατορίας». Της μόνης αυτοκρατορίας που παρέμεινε ζωντανή για περισσότερα από χίλια χρόνια. Όλη αυτή την περίοδο ήταν το προπύργιο της Ευρώπης καθώς δεχόταν συνεχείς επιθέσεις από βαρβαρικούς λαούς. Απέκρουσε τις επιθέσεις των Σλάβων (540, 559, 581), Περσών και Αβάρων (626), Αράβων (669-79 και 717-18), Βουλγάρων (813, 913 και 924) και Ρώσων (τέσσερις επιθέσεις μεταξύ 860-1043). Αν αυτοί και τόσοι ακόμα λαοί κατέλυαν τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και ξεχύνονταν στην Ευρώπη, η ιστορία και ο πολιτισμός της θα ήταν πολύ διαφορετικός. Το 1204 όμως δέχθηκε το μεγάλο χτύπημα από το οποίο δεν μπόρεσε να ορθοποδήσει και να ανακτήσει την παλιά της λάμψη. Αυτό που δεν κατάφεραν οι βάρβαροι το πέτυχαν τα χριστιανικά κράτη της Δύσεως, τα οποία με άλλοθι την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους Άραβες, άλωσαν την Πόλη κατά την 4η Σταυροφορία. Παρά την ανακατάληψη και την παλινόρθωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 1261, δεν ήταν ποτέ πια η ίδια. Αυτοί που τόσες φορές τους προστάτευσε η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από τις ορδές των βαρβάρων, αυτοί που εκπολιτίστηκαν από τον ανώτερο πολιτισμό του Βυζαντίου, έγιναν οι δήμιοι της. Ώσπου εμφανίστηκαν μπροστά από τα τείχη της Πόλης οι Τούρκοι…

Πολλοί αυτοκράτορες αγωνίστηκαν για τη διατήρηση της μεγάλης και λαμπρής αυτοκρατορίας. Σύμβολο όμως του Βυζαντίου έγινε ο Κων/νος Παλαιολόγος, ο τελευταίος αυτοκράτορας, ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς, που έπεσε με το σπαθί στο χέρι στην πύλη του Αγίου Ρωμανού. Οι ύστατοι υπερασπιστές της Πόλης με τον Αυτοκράτορά τους, λίγοι μπροστά στον εχθρό, έκαναν αυτό που τους πρόσταζε η ελληνική ψυχή τους και έδωσαν την ύψιστη μάχη, που στάθηκε ικανή να τους εξυψώσει στο πάνθεον των ηρώων της ελληνικής φυλής και να κάνει έναν αυτοκράτορα θρύλο στις καρδιές των Ελλήνων. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, η ψυχή του Ελληνισμού, με την υπέρτατη θυσία του, ενσάρκωσε και συμβόλισε τη συνείδηση χιλιάδων χρόνων Ιστορίας. Η αντίσταση στα τείχη της Βασιλεύουσας έμεινε στις ψυχές των υπόδουλων Ελλήνων ως τίτλος τιμής και δέσμευση για νέους αγώνες. Αν είχαν προτιμήσει την συνθηκολόγηση από την αντίσταση η ντροπή θα ήταν ανεξίτηλη και ίσως να μην ακολουθούσε η Εθνεγερσία του 1821. Η ηρωική άμυνα γέννησε την υπομονή, την ελπίδα και την προσδοκία της απελευθέρωσης. Οι θρύλοι του Μαρμαρωμένου Βασιλιά και της Κόκκινης Μηλιάς έθρεψαν γενιές Ελλήνων και τους ώθησαν σε δεκάδες κινήματα και τελικά στην Εθνική Παλιγγενεσία. Χαρακτηριστική είναι η συνομιλία του Κολοκοτρώνη με έναν ξένο απεσταλμένο:
-«Εμείς, ποτέ συμβιβασμό δεν εκάμαμε με τους Τούρκους… Ο βασιλεύς μας εσκοτώθη, καμμία συνθήκη δεν έκαμε, η φρουρά του είχε παντοτινό πόλεμο με τους Τούρκους και δύο φρούρια ήτον πάντοτε ανυπότακτα».
- «Ποια είναι η βασιλική φρουρά του, ποια είναι τα φρούρια;»
-« Η φρουρά του βασιλέως μας είναι οι λεγόμενοι Κλέφται, τα φρούρια η Μάνη και το Σούλι και τα βουνά».

Είναι ξεκάθαρο λοιπόν πως το ιστορικό, πολιτικό και ηθικό δικαίωμα στη Μεγάλη Ιδέα μας το έδωσαν οι τελευταίοι μαχητές της Κωνσταντινούπολης και μπόρεσαν οι απόγονοί τους να απελευθερώσουν και άλλα κομμάτια της Ελλάδας και να φτάσει στη σημερινή της μορφή. Αυτούς λοιπόν τιμούμε σήμερα, τους πεσόντες κατά την πολιορκία και την Άλωση. Είναι μια μέρα εθνικής υπερηφάνειας. Οι θρήνοι και οι θρύλοι που ακολούθησαν την πτώση της Βασιλεύουσας μας συγκινούν και δίνουν την ελπίδα οι υπερασπιστές της Πόλης να αποτελέσουν παράδειγμα και για τις νεότερες γενεές. Αυτός είναι ο σκοπός αυτού του άρθρου. Να μείνει άσβεστη η ιστορική μνήμη και να συνεχιστεί η παράδοση που θέλει τον Έλληνα, από τα αρχαία χρόνια μέχρι τα νεότερα, να μάχεται με θάρρος και απαράμιλλο ηρωισμό, πάντα έναντι υπέρτερων εχθρών, για την Πίστη, για την Πατρίδα και για τους συγγενείς, όπως είπε κι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος στη συγκλονιστική του ομιλία πριν από την τελική επίθεση των Οθωμανών.

Μουσείο Ρήγα Φεραίου στο Βελιγράδι

Μέσα στο σκηνικό σήψης και διαφθοράς που έχουν στήσει εδώ και καιρό τα ΜΜΕ, βρήκαμε μια είδηση που μας κάνει να πιστεύουμε ότι δεν είναι όλα μαύρα. Ότι υπάρχουν και περιπτώσεις σωστής διαχείρισης του δημοσίου χρήματος. Μια τέτοια περίπτωση είναι η αναστύλωση του Πύργου Νεμπόισα στο Βελιγράδι, όπου τον Ιούνιο του 1798 δολοφονήθηκε με στραγγαλισμό ο Ρήγας Φεραίος με επτά συντρόφους του από τους Οθωμανούς.

Συγκεκριμένα, από το 2004 είχε ξεκινήσει προσπάθεια δημοπράτησης του Πύργου για εμπορική εκμετάλλευση ως καφετέρια και νυχτερινό κέντρο. Αμέσως αντέδρασαν φοιτητικές ενώσεις της πόλης και πολιτιστικοί φορείς και σε συνεργασία με την πρεσβεία της Ελλάδας στο Βελιγράδι απέτρεψαν αυτό το ενδεχόμενο. Μετά από μαραθώνιο διαβουλεύσεων με τη σερβική πλευρά, ο τότε Αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Γ. Σούρλας, πέτυχε τον Δεκέμβριο του 2007 να υπογραφεί συμφωνία που να αποδίδει στην Ελλάδα την χρήση του Πύργου ώστε αυτός να μετατραπεί σε μουσείο αφιερωμένο στον Ρήγα Φεραίο, στην ιστορία του Πύργου και τους απελευθερωτικούς αγώνες των Σέρβων και εν γένει των Bαλκάνιων πατριωτών που βρήκαν εκεί τραγικό θάνατο από τους Τούρκους δυνάστες. Η συμφωνία προβλέπει ότι το κόστος της αναστύλωσης θα καλυφθεί με 1,5 περίπου εκατομμύρια ευρώ, από τη Βουλή των Ελλήνων και από το πρόγραμμα αναπτυξιακής συνεργασίας Hellenic Aid του υπουργείου Εξωτερικών, ενώ μέρος του θα αναλάβει και ο Δήμος Βελιγραδίου. Τις εργασίες αναστύλωσης έχει αναλάβει ένας ελληνικός φορέας, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων που σε συνεργασία με τον Δήμο Βελιγραδίου εκπόνησαν ήδη ένα σχέδιο αποκατάστασης (απαραίτητο μετά και την καταστροφή που υπέστη από τις πλημμύρες του 2007) και μετατροπής του μνημείου σε μουσείο. Εκτός του Πύργου, πέρα από τα έργα γεωστατικής και ανάπλασης, θα δημιουργηθεί και ένας ημιυπόγειος χώρος για εκθέσεις, διαλέξεις, μουσικές συναυλίες και άλλες εκδηλώσεις χωρητικότητας 500 ατόμων. Οι εργασίες πρόκειται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2009, εγκαινιάζοντας και την πρώτη έκθεση για τη ζωή και το έργο του Ρήγα Φεραίου.

Ο Πύργος Νεμπόισα χτίστηκε τον 15ο αιώνα πάνω στα ερείπια ρωμαϊκού πύργου του 1ου μ.Χ. αιώνα και αποτελεί μέρος του κάστρου του Βελιγραδίου, που δεσπόζει σε μια εξαιρετική θέση, στη σύγκλιση των ποταμών Σάβου και Δούναβη. Το 1690 τινάχτηκε στον αέρα, όταν εξερράγησαν πυρομαχικά που ήταν στο εσωτερικό του. Ξαναχτίστηκε από τους Αυστριακούς μεταξύ των ετών 1723-1736. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατάκτησης ο πύργος χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή και εκτός από τον Ρήγα και τους συντρόφους του, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν πολλοί Σέρβοι πατριώτες που αγωνίζονταν κατά του τουρκικού ζυγού με συνέπεια ο Πύργος Νεμπόισα να αποτελεί σήμερα έμβλημα της νεότερης ιστορίας της Σερβίας.

Το μόνο που έχουμε να προσθέσουμε εμείς, είναι να δώσουμε συγχαρητήρια σε όλους όσους συμμετείχαν στην εξαίρετη αυτή προσπάθεια, αλλά και μια παρατήρηση: όλες οι δηλώσεις που διάβασα εξείραν το όραμα του Ρήγα Φεραίου για την δημοκρατική ενότητα των Βαλκανικών λαών και το σεβασμό των δικαιωμάτων των γειτόνων τους. Οι δηλώσεις αυτές, εσκεμμένα κατά τη γνώμη μου, προκαλούν σύγχυση και οδηγούν σε λάθος συμπεράσματα. Ο Ρήγας πρέπει να πούμε ότι αγωνίστηκε για τη λευτεριά όλων των υπόδουλων ελληνικών περιοχών και την υπαγωγή τους στο νέο ελληνικό κράτος που θα προέκυπτε μετά την απελευθέρωση, ενώ και την ένωση την έβλεπε μόνο, με τους Έλληνες να έχουν τον πρώτο ρόλο καθώς πίστευε στην πολιτισμική ανωτερότητα των Ελλήνων. Αυτά, για να προλάβω τυχόν παρανοήσεις…

Η μεγαλύτερη απάτη του 20ου αιώνα!

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Γράμματα στο γιο μου - Φυλακές Kάστορος, Αβέρωφ, Καλλιθέας 1955-1962» (εκδ. Άγρα), η εφημερίδα Athens Voice δημοσίευσε στις 13.09.2007 συνέντευξη του 57χρονου σήμερα Νίκου Μπελογιάννη, γιου του θρυλικού κομμουνιστή Νίκου Μπελογιάννη και της κορυφαίας Ελληνίδας κομμουνίστριας Έλλης Παππά, αδελφής της Διδώς Σωτηρίου που έγραψε τα «Ματωμένα Χώματα».
Πριν παρουσιάσουμε τη συνέντευξη θα ήθελα να αναρωτηθούμε: που είναι τόσα χρόνια ο Μπελογιάννης; Γιατί δεν εμφανίζεται πουθενά; Μήπως κάποιοι μας κρύβουν τον άνθρωπο που έζησε από μέσα τον κομμουνισμό και γαλουχήθηκε από τους μεγαλύτερους κομμουνιστές; Επίσης, ξέρουμε τι απέγιναν τα παιδιά του κορυφαίου αγωνιστή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη, του Νίκου Ζαχαριάδη και γενικά όλα τα παιδιά των ηγετών του ΚΚΕ της περιόδου 1942-1949; Όταν ο κάθε τυχαίος δηλώνει προοδευτικός, τον εμφανίζουν στην τηλεόραση και ακούμε τις απόψεις του. Τα παιδιά των θρύλων του ΚΚΕ, που κάθε τους λόγος έχει βαρύνουσα σημασία, γιατί δεν τα εμφανίζουν; Μήπως γιατί έχουν γίνει αντικομουνιστές; Άλλωστε στην Ελλάδα συμβαίνει το παράδοξο, παιδιά αριστερών να γίνονται δεξιοί και παιδιά δεξιών αριστεροί. Έτσι λοιπόν, κόρη στρατηγού της Χωροφυλακής είναι η Μαρία Δαμανάκη, γιος αξιωματικού του στρατού ο Απόστολος Γκλέτσος, γιος υπουργού της Χούντας ο Παναγιώτης Δημητράς, από δεξιότατες οικογένειες της Λαμίας και της Καρδίτσας προήρχοντο ο Άρης Βελουχιώτης και ο Χαρίλαος Φλωράκης, γιος μεγαλοαστικής οικογένειας των Αθηνών είναι ο Νίκος Μπίστης κ.α. Μέχρι και ο γιος του Αρχηγού της 21ης Απριλίου κ. Χρήστος Γεωργίου Παπαδόπουλος υπήρξε σημαίνον μέλος της «Νεολαίας Λαμπράκη».
Τέλος πρέπει να επισημάνουμε ότι ενώ η εφημερίδα Athens Voice ανήκει ιδεολογικά στον αριστερό χώρο, δημοσιεύει τη συνέντευξη του Μπελογιάννη που δίνει ένα ισχυρό χαστούκι στους κάθε λογής κομμουνιστές, ιδεολόγους και μη. Φυσικά κανένα γνωστό κανάλι δεν ασχολήθηκε με τα όσα είπε ο Μπελογιάννης…

Πότε διαβάσατε τα γράμματα πρώτη φορά; Ήταν ιστορίες που τις είχα ακούσει πολλές φορές κι ήξερα ότι τα γράμματα υπήρχαν. Όταν έγινα 16 ήταν Aύγουστος του ’67, είχε γίνει η Δικτατορία. H Έλλη ήταν στα Γιούρα. H Διδώ εν τω μεταξύ είχε αναγκαστεί να καταστρέψει παρά πολλά γράμματά της και ήδη είχε με τον εμφύλιο και με τις διώξεις καταστρέψει ακόμα περισσότερα. Αποφάσισε και νοίκιασε μια θυρίδα στην Εθνική Τράπεζα στο Σύνταγμα, τα φύλαξε εκεί και έτσι σώθηκαν «H Εντολή» και άλλα μυθιστορήματα, καθώς και οι «Μικρογραφίες». Δεν τα αποζήτησα τότε γιατί δεν είχε νόημα και περίμενα πια τη μεταπολίτευση να τα διαβάσω. Μετά βέβαια είχε αλλάξει πολύ το κλίμα. Έπρεπε να δυσκολευτεί κανείς πολύ για να μπει σε μια εποχή διώξεων, όντας μέσα σε εκείνο το απίστευτο κλίμα της Μεταπολίτευσης και της «υπερ-δημοκρατίας» που όποιος έβγαζε πιο αριστερές κραυγές ήταν πιο καλός και που όλη η Ελλάδα ψήφιζε NΔ, αλλά κανείς δεν τολμούσε να δηλώσει δεξιός. Σε αυτό το κλίμα τα πρωτοδιάβασα. Μερικά απλώς αποδίδανε το κλίμα της εποχής, είχανε από τότε κάποια ιστορική αξία. Τώρα όλα έχουν ιστορική αξία.

Πώς είναι να μεγαλώνεις ως παιδί «επικίνδυνων φυλακισμένων»; Ήταν δύσκολο και στις παρέες και παντού. Θυμάμαι του Αβέρωφ, τον τεράστιο θάλαμο επισκέψεων. Μέχρι τα δώδεκά μου πήγαινα. Από ένα σημείο κι έπειτα το είχα συνηθίσει. Στην Αίγινα, που πηγαίναμε διακοπές, όλοι με ήξεραν με το επίθετο της Διδώς. Είχα πάει και κάποιες φορές επίσκεψη στις φυλακές της Αίγινας που ήταν ο νονός μου ο Στάθης ο Δρομάζος. Στου Αβέρωφ η επίσκεψη ήταν σίγουρα 2 φορές το μήνα, ενίοτε και μια φορά την εβδομάδα.

Σας μεγάλωσε η αδελφή της, η Διδώ Σωτηρίου...
H Διδώ δεν ήθελε παιδιά η ίδια και βρέθηκε να έχει την πιο περίεργη περίπτωση παιδιού. Προσπάθησε να παίξει το ρόλο της μαμάς. Αλλά ήταν υπερ-αγχωμένη με όλη την Αριστερά να κοιτάει αν με ανέτρεφε σωστά! Βεβαίως «σωστά» με τα κριτήρια της Aριστεράς, εξ ου και με έτρεχε στη σοβιετική πρεσβεία συνεχώς. Έπαιξε και καθοριστικό ρόλο ως προς την πολιτική μου διαπαιδαγώγηση, γιατί τα πρώτα μου ακούσματα από τη Διδώ δεν ήταν βέβαια ο ηρωισμός αυτών που πέθαναν, αλλά η διαγραφή της από τον Ζαχαριάδη το ’48. Οι απαράδεκτες και γελοίες συνθήκες με τις οποίες τη διαγράψανε. Δηλαδή είχα πολύ «αντιηρωικές» προσλαμβάνουσες, που παίξανε καθοριστικό ρόλο μετά το ’68, όπου είχα πλήρη επίγνωση.

Θυμάστε κάτι έντονα από εκείνα τα χρόνια; Θυμάμαι εκείνο το πρωινό, Φεβρουάριος του ’68 –η Έλλη ήταν στη εξορία– που είχαμε βάλει με τη Διδώ, στις 6.30 το πρωί, τη «Φωνή της Αλήθειας». Αντί λοιπόν να ακούσουμε όλα αυτά που έλεγαν εκείνες τις μέρες με τους αγώνες για την απελευθέρωση του αγωνιστή Γρηγόρη Φαράκου, ξαφνικά αρχίζουν να λένε κάτι πράγματα τελείως διαφορετικά. Eίναι το μήνυμα που έχει περάσει ο Παρτσαλίδης, ο Zωγράφος και ο Δημητρίου, ακούμε ουσιαστικά το διάγγελμα της διάσπασης. H Διδώ, που ήταν συναισθηματικό άτομο, βάζει τα κλάματα. Εγώ, που ήμουν πια 17 χρονών, της λέω «επιτέλους». Αφού ήδη φαινόταν το πράγμα, ότι ήταν δυο γραμμές, δεν ήμουν παιδάκι για να μην τα βλέπω... Aπ’ ό,τι έμαθα και η Έλλη είχε αντιδράσει το ίδιο όταν της το είπε η Aύρα η Παρτσαλίδου και η Pούλα Kουκούλου, είπε «επιτέλους».

Kουβαλάτε ένα βαρύ όνομα. Πώς συμβιβάζεστε με αυτό, σας υπαγορεύει έναν τρόπο που πρέπει να φέρεστε; Eίναι όχι απλώς βαρύ, είναι πλακωτικό. Αν γίνει αυτό, προσπαθείς να κρατήσεις την ανωνυμία σου. Και μάλιστα υπό τέτοιες συνθήκες, και να έχεις μια ολόκληρη σταλινική αριστερά που σου λέει «παιδάκι μου να γίνεις σαν τον πατέρα σου και να τον ξεπεράσεις!». Tι να τον ξεπεράσω δηλαδή, να πάω να σκοτωθώ; Πήγα Πολυτεχνείο ακριβώς για να ξεφορτωθώ τέτοιες καταστάσεις. Γιατί το θέμα είναι ότι, αν το αποδεχτείς, ή θα σε συνθλίψει τελείως ή θα αφομοιωθείς από το σύστημα. Πράγμα που θα μπορούσα να το είχα κάνει κάλλιστα με τη Μεταπολίτευση, να είχα δηλώσει ότι ένα είναι το Κόμμα, να πάω σε αυτούς και από κει και πέρα θα είχα εκλεγεί. Θα είχαν τη φίρμα, αφού ακόμα και τώρα κοιτάνε πώς να καπηλευτούν το όνομα.

Πώς αισθάνεστε που το κράτος της Δεξιάς σάς στέρησε τον πατέρα σας; H Δεξιά παραβίασε ανοιχτές πόρτες. Περισσότερο όμως στους άλλους καταλογίζω το θάνατο του πατέρα μου, γιατί αν δεν ήταν ο Ζαχαριάδης, η Δεξιά δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα. Aυτός τον έστειλε να σφαχτεί εδώ. Με την ήττα ο Ζαχαριάδης ήθελε έναν ήρωα κι ένα χαφιέ. Έτσι έγινε και η επιλογή, θα μπορούσε να είχε συμβεί και το ανάποδο. Ίσως επειδή ο Πλουμπίδης ήταν πιο ήσυχος χαρακτήρας και δεν αντέδρασε, ως πιστός πάντα στο κόμμα, ίσως να τον βρήκε αυτόν πιο εύκολο ο Ζαχαριάδης για το ρόλο του θύματος. Μάλλον κάτι τέτοιο είχε υπ’ όψιν του ο πατέρας μου όταν έλεγε στην Έλλη «να ζήσεις για την εκδίκηση». Αλλά αυτά είναι εικασίες. H Έλλη έχει πει να ανοίξουν κάποια πράγματα μετά το θάνατό της και έτσι μπορεί εκεί να διευκρινιστούν κάποια πράγματα.

Μπορούσατε να κατανοήσετε το πάθος τους για τον αγώνα σε «βάρος της οικογένειάς τους»; H θυσία τους, όταν τη βλέπεις εκ των υστέρων, ήταν τόσο μη-δικαιολογημένη. Όμως, αυτός ήταν ο τρόπος τους να βλέπουν τα πράγματα, αυτό το άσπρο-μαύρο που είχε εμφυσήσει η σταλινική αριστερά σε όλους. Και όταν μάλιστα εμπλουτίστηκε και με την αίγλη της Σοβιετικής Ένωσης στον πόλεμο, δεν θέλανε ποτέ να φανταστούνε ότι είχε επικρατήσει του Χίτλερ ένα τέρας ίδιο με αυτόν. Όταν η Έλλη έγραφε από τη φυλακή «θέλω ο γιος μου να γίνει καλός κουκουές...», αυτό ακούγεται πια κωμικό.

Πώς μιλούσε η Έλλη για τον Νίκο; Φαίνεται κι από αυτά που γράφει ότι για εκείνη το ιδιωτικό ήταν ιερό... Μιλούσε σαν να σταμάτησε ο χρόνος. Δεν μπορούσε ούτε καν να φανταστεί τι θα είχε γίνει αν ζούσε, τίποτα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα είχε διαγραφεί! Για τα άλλα μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε...

Ήσασταν μικρός κι όμως βλέπατε και ακούγατε πολλά. Όλα αυτά που αναγκαστήκατε να ζήσετε σε τόσο τρυφερή ηλικία πώς επέδρασαν στο χαρακτήρα σας; Από τα Χριστούγεννα του ’63 –που αποφυλακίστηκε η Έλλη– μέχρι τη δικτατορία, πήγαινα και εγώ συνεχώς στα γραφεία της EΔA. Πριν, με πήγαινε και η Διδώ, γιατί δεν είχε τι να με κάνει, ή με έπαιρνε μαζί της στη σοβιετική πρεσβεία για να με δείξει στους Σοβιετικούς. Έβλεπα κι άκουγα όλο τον κόσμο. Έβλεπα πως πολλοί στην EΔA ήταν αγράμματοι. Θυμάμαι ένα στέλεχος να λέει συνέχεια «παρρησία όλων» και εγώ, παιδί της έκτης Δημοτικού τότε, τη διόρθωνα, «παρουσία» τής έλεγα. Αλλά όλοι αυτοί οι αγράμματοι έπρεπε να κυριαρχήσουν. Και όλο αυτό που έβλεπα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαπαιδαγώγησή μου. Αναρωτιόμουν τι γυρεύει η Έλλη, που ήξερα ότι ήταν μορφωμένη, με αυτούς τους αγράμματους.

O πατέρας σας ήταν για σας ήρωας, ήταν ο... «Έλληνας Tσε»; Για τα ελληνικά δεδομένα ναι. Ότι όμως θα μπορούσε να είχε συμβάλει πιο εποικοδομητικά το πιστεύω. Αν δεν είχε πάει έτσι, ως πρόβατο επί σφαγή... Και για την Έλλη, το ίδιο. Αν η Έλλη είχε φύγει στη Γαλλία, με την αρχή του εμφυλίου, το ’46, θα ήταν σήμερα ένα στιλ Aρβελέρ. Σκέφτομαι μήπως έτσι θα είχαν συμβάλει καλύτερα. Για την Έλλη χρειάστηκε να περάσουν τόσα χρόνια πριν δει τα βιβλία της εκδίδονται. Μόλις 2 χρόνια πριν ευτύχησε να τα δει επιτέλους να αναγνωρίζονται και τα μίντια να ασχολούνται μαζί της.

Το ότι η μητέρα σας γράφει πως «ήθελε να πεθάνει» σας πείραξε; Αυτό που έγραφε εκφράζει μια εποχή, με τα μέτρα τα σημερινά είναι απλώς ακατανόητο. Στο κλίμα της Μεταπολίτευσης αναρωτιόσουν γιατί πήγαν και σκοτώθηκαν. Αυτό, φυσικά, από το ’74 μέχρι το ’89. Γιατί μετά το ’89 έλεγες «Για το όνομα του Θεού, γι’ αυτό το τερατούργημα θυσιάστηκαν;».

Μέσα στα μπουντρούμια οι γονείς σας έζησαν ένα μοναδικό έρωτα, που ζωντανεύει εξαίσια στα γράμματα της μητέρα σας. Tι μήνυμα είναι αυτό για σας; Ήταν ένας μεγάλος έρωτας, αλλά από κει και πέρα γιατί πήγε και θυσιάστηκε; Για ένα πράγμα που αποδείχθηκε η μεγαλύτερη απάτη του 20ού αιώνα; Θύματα της μεγαλύτερης απάτης του 20ού αιώνα; Αυτό ήτανε. O υπαρκτός ήταν η μεγαλύτερη απάτη του 20ού αιώνα...

Η κατά Καβάφη δύναμη του λόγου

Από χειρόγραφο σημείωμα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, 16.10.1902

«Συχνά παρατηρώ τι λίγη σπουδαιότητα που δίδουν οι άνθρωποι στα λόγια. Ας εξηγηθώ. Ένας απλούς άνθρωπος (με απλούς δεν εννοώ βλαξ: αλλά όχι διακεκριμένος) έχει μιαν ιδέα, κατακρίνει ένα θεσμόν ή μιαν γενικήν γνώμην• ξεύρει ότι η μεγάλη πλειοψηφία σκέπτεται αντιθέτως προς αυτή• ως εκ τούτου σιωπά, θαρρώντας πως δεν οφελεί να ομιλήση, στέκοντας που με την ομιλία του δεν θ’ αλλάξη τίποτε. Είναι ένα μεγάλο λάθος. Εγώ πράττω αλλέως. Κατακρίνω λ.χ. την θανατικήν ποινήν. Μόλις τύχει ευκαιρία, το κηρύττω, όχι διότι νομίζω ότι επειδή θα το πω εγώ θα την καταργήσουν αύριον τα κράτη, αλλά διότι είμαι πεπεισμένος ότι λέγωντάς το συντείνω εις τον θρίαμβον της γνώμης μου. Αδιάφορον εάν δεν συμφωνή κανένας μαζί μου. Ο λόγος μου δεν πάγει χαμένος. Θα τον επαναλάβη ίσως κανείς και μπορεί να πάγη σε αυτιά που να τον ακούσουν και να ενθαρρυνθούν. Μπορεί από τους μη συμφωνούντας τώρα να τον θυμηθή κανένας – εις ευνοϊκήν περίστασιν εις το μέλλον, και, με την συγκυρίαν άλλων περιπτώσεων, να πεισθή, ή να κλονισθή η εναντία του πεποίθησις. – Έτσι και εις διάφορα άλλα κοινωνικά ζητήματα, και εις μερικά που κυρίως απαιτείται Πράξις. Γνωρίζω που είμαι δειλός και δεν μπορώ να πράξω. Γι’ αυτό λέγω μόνον. Αλλά δεν νομίζω που τα λόγια μου είναι περιττά. Θα πράξη άλλος. Αλλά τα πολλά μου τα λόγια – εμού του δειλού– θα τον ευκολύνουν την ενέργειαν. Καθαρίζουν το έδαφος».

Γρίπη των χοίρων

Όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζετε για τη γρίπη των χοίρων

Τις τελευταίες ημέρες κατακλυζόμαστε καθημερινά με ειδήσεις γύρω από την εξάπλωση της γρίπης των χοίρων ανά τον κόσμο. Ωστόσο, πόσο καλά ενημερωμένοι είμαστε γύρω από την ασθένεια αυτή; Τί είνα τελικά η γρίπη των χοίρων; Είμαστε επαρκώς προστατευμένοι από αυτή; Το Enet.gr αναζήτησε και σας παρουσιάζει χρήσιμες συμβουλές και πληροφορίες για την αντιμετώπιση της νόσου.

Τι είναι η γρίπη των χοίρων και από πού προήλθε;

Η γρίπη των χοίρων είναι μια μολυσματική ασθένεια του αναπνευστικού συστήματος, η οποία προκαλείται από το στέλεχος H1N1 ή «ιό της γρίπης τύπου Α», όπως αλλιώς ονομάζεται. Πρόκειται για ένα νέο παθογόνο στέλεχος, το οποίο δημιουργήθηκε κατά πάσα πιθανότητα μέσω μετάλλαξης δύο παλαιότερων ιών που προσέβαλαν χοίρους στο Μεξικό.

Η μάσκα με προστατεύει απέναντι στην ασθένεια;

Κατά πάσα πιθανότητα, ναι. Πρόσφατη έρευνα Αυστραλών επιστημόνων κατέδειξε ότι οι προστατευτικές μάσκες μπορούν να περιορίσουν τις πιθανότητες μόλυνσης, αλλά μόνον εάν φοριούνται σωστά και για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της γρίπης των χοίρων; Τα συμπτώματα της «γρίπης τύπου Α» δε διαφέρουν σε τίποτα με τα αντίστοιχα της κοινής γρίπης. Ο ασθενής εμφανίζει συνήθως υψηλό πυρετό, βήχα, έντονο πονόλαιμο, κεφαλαλγίες και πόνο στα οστά και τους μύες, ρίγη και κόπωση. Σε κάποιες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστεί εμετός και διάρροια.

Πώς θα ξέρω εάν θα πρέπει να συμβουλευτώ κάποιον γιατρό ή όχι;

Σε κάθε περίπτωση, εάν εμφανίσετε τα παραπάνω συμπτώματα και ζείτε ή έχετε ταξιδέψει πρόσφατα σε μέρη, όπου έχει επιβεβαιωθεί και επίσημα η εμφάνιση της γρίπης των χοίρων – λ.χ. στο Μεξικό- τότε σίγουρα θα πρέπει να αναζητήσετε άμεσα ιατρική συμβουλή. Θα πρέπει πρωτίστως να αποφύγετε την επίσκεψη με δική σας πρωτοβουλία σε κάποιο νοσοκομείο, γιατί υπάρχει κίνδυνος να μεταδώσετε την ασθένεια και σε άλλα άτομα.

Η γρίπη των χοίρων θεραπεύεται;

Ναι, θεραπεύεται μέσω της χορήγησης των φαρμάκων Tamiflu ή Relenza.

Υπάρχει εμβόλιο για τη θεραπεία της ασθένειας;

Προς το παρόν, όχι. Ωστόσο, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σε έξι μήνες θα υπάρξει εμβόλιο ικανό να προξενεί ανοσία στην ασθένεια.

Πόσο καλά προετοιμασμένη είναι η Ελλάδα απέναντι στη γρίπη των χοίρων;

Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δημήτρη Αβραμόπουλου, η χώρα μας διαθέτει επάρκεια στο φάρμακο Tamiflu, ενώ σε επιφυλακή έχουν τεθεί όλες οι υγειονομικές υπηρεσίες της χώρας για την αντιμετώπιση τυχόν κρουσμάτων.

Πώς μπορώ να προστατευθώ από την ασθένεια;

Καταρχάς, δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να πανικοβάλλεστε. Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύμβουλος σε τέτοιες καταστάσεις. Καλύπτετε το στόμα και τη μύτη σας, όταν βήχετε ή φτερνίζεστε αντίστοιχα, με ένα μαντήλι ή χαρτομάντιλο, το οποίο στη συνέχεια θα πετάτε στα σκουπίδια. Πλένετε συχνά τα χέρια σας με σαπούνι και άφθονο νερό. Οι ενήλικες, εφόσον νοσήσουν να παραμένουν στο σπίτι, ενώ τα παιδιά που παρουσιάζουν συμπτώματα της γρίπης να παραμένουν στο σπίτι και να μην πηγαίνουν στο σχολείο, γιατί υπάρχει άμεσος κίνδυνος μετάδοσης της ασθένειας.

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Απάνθρωπες πράξεις

Ινδία: Αποκεφάλισε την 10 χρονη εγγονή του για...καλή σοδειά

Ένα δεκάχρονο κοριτσάκι αποκεφαλίστηκε στην Ινδία από τον παππού της, ο οποίος πίστευε ότι εάν αναμείξει το αίμα της με σπόρους θα εξασφαλίσει καλή σοδειά. Το αποτρόπαιο έγκλημα σημειώθηκε χθες Κυριακή στην περιοχή Σαμπαλπούρ, 450 χιλιόμετρα δυτικά της πρωτεύουσας του κρατιδίου της ανατολικής Ορίσα Μπουμπανεσβάρ, μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων IANS. Ο δράστης συνελήφθη όταν οι συγχωριανοί του διαπίστωσαν τι είχε συμβεί και παρεδόθη στην αστυνομία.

Ο Χέμπραμ, ιδιοκτήτης τριών εκταρίων καλλιεργήσιμης γης, είχε προμελετήσει το έγκλημά του, αποφασισμένος να αναμείξει τους σπόρους με το αίμα της εγγονής του σήμερα Δευτέρα, μία ημέρα που θεωρείται σημαδιακή από τους Ινδουιστές. "Εκοψε το κεφάλι της εγγονής του Μπερνάκα Καντουλάνα με ένα τσεκούρι μία στιγμή που δεν ήταν κανείς άλλος μέσα στο σπίτι και έχυσε το αίμα της σε ένα κανάτι, δήλωσε εκπρόσωπος της τοπικής αστυνομίας στο IANS. Η αστυνομία ανακάλυψε κάποιους σπόρους ανακατεμένους με αίμα μέσα σε ένα ατσάλινο κανάτι. Ο δράστης ομολόγησε το έγκλημά του.

Στην Ινδία γίνονται εδώ και αιώνες ανθρωποθυσίες για τον κατευνασμό των θεών, για την εξασφάλιση ευημερίας και για τον εξορκισμό των κακών πνευμάτων. Παρόμοια εγκλήματα αναφέρονται ακόμα και σήμερα σε διάφορες περιοχές της αχανούς χώρας, όπως στο Ουτάρ Πραντές και στο Τζαμού και Κασμίρ. Προ χρόνων κάποιοι γονείς στην Ορίσα θυσίασαν τους δύο γιούς τους ύστερα από υπόδειξη ενός τοπικού μάγου, πιστεύοντας ότι με τη διπλή αυτή θυσία θα ευχαριστούσαν τους θεούς και θα γίνονταν πλούσιοι.

Πηγή: Ναυτεμπορική, 27 Απριλίου 2009

Αίγυπτος: Σκότωσε την κόρη του επειδή έμαθε πως έβλεπε έναν άνδρα!

Μια 17χρονη Αιγύπτια δολοφονήθηκε απο τον πατέρα της, ο οποίος αφού την ξυλοκόπησε της προκάλεσε και ηλεκτροπληξία, επειδή δέχθηκε τηλεφώνημα απο τον φίλο της, δήλωσε υπεύθυνος των υπηρεσιών ασφαλείας της Αιγύπτου. Η Νουρ, μια νεαρή φοιτήτρια της Γεωπονικής Σχολής απο χωριό της επαρχίας Καφρ ελ Σέιχ, στο Δέλτα του Νείλου, αναγκάστηκε να ομολογήσει στον πατέρα της οτι έβλεπε έναν άνδρα, μετά το τηλέφωνο που της έκανε αυτός στο κινητό της, διευκρίνισε ο υπεύθυνος. Η υπόλοιπη οικογένεια κάλεσε ασθενοφόρο, αλλά η Νουρ υπέκυψε στα τραύματά της στο νοσοκομείο. Η αστυνομία ειδοποιήθηκε απο το νοσοκομείο, όπως και απο τους γείτονες και ο πατέρας προφυλακίστηκε.

Πηγή: Α1, 18 Απριλίου 2009

Σχόλιο Ελλήνων Ανάβασις: Χωρίς να θέλω να γενικεύσω, αυτά τα τέρατα-άνθρωποι, υποκινήθηκαν στο έγκλημα από τα ήθη της χώρας τους και της θρησκείας τους. Με την αθρόα είσοδο μεταναστών με ανάλογα ήθη και έθιμα στο δυτικό κόσμο, οι φωνές για σεβασμό της κουλτούρας τους έχουν αυξηθεί. Τα συμπεράσματα δικά σας…

Μελισσοθεραπεία

Τα ζώα και τα φυτά δεν έχουν τη δυνατότητα εκλογής στο αν θα υποταχθούν στους φυσικούς νόμους ή όχι. Ζουν ασυνείδητα, εναρμονισμένα με αυτούς τους νόμους. Αντίθετα εμείς οι άνθρωποι έχουμε την ελεύθερη βούληση να επιλέξουμε. Όταν είμαστε εναρμονισμένοι μ' αυτούς, βιώνουμε υγεία, αρμονία, ευτυχία. Όταν εξ' αιτίας της άγνοιας τους παραγνωρίζουμε και με τον τρόπο ζωής μας τους καταστρατηγούμε, βιώνουμε ασθένεια, δυσαρμονία και δυστυχία. Άλλωστε ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας ορίζει: «υγεία είναι μια κατάσταση πλήρους βιολογικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς απουσία νόσου ή αναπηρίας».

Έτσι λοιπόν, ο άνθρωπος, συνειδητοποιώντας ότι οι περισσότερες ασθένειες οφείλονται σε περισσότερα αίτια πέραν των κοινώς γνωστών και αποδεκτών από την κλασσική ιατρική και κάνοντας μια μεγάλη στροφή στον τρόπο σκέψης, σε μια πιο συνειδητή στάση απέναντι στην υγεία και τον φυσικό τρόπο ζωής, έχει κάνει τις ολιστικές - συμπληρωματικές επιστήμες θεραπευτικής να αποτελούν έναν από τους πιο γρήγορα αναπτυσσόμενους επαγγελματικούς χώρους τα τελευταία χρόνια. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν για την αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας, συμπληρώνουν την κλασσική ιατρική αντιμετώπιση και συμβάλλουν στην προσπάθεια των ανθρώπων για καλύτερη υγεία και ζωή. Η ολιστική θεραπευτική λοιπόν, αντιμετωπίζει τον άνθρωπο σαν μία οντότητα ενιαία και αδιαίρετη τόσο ως προς τον εαυτό του, όσο και ως προς το περιβάλλον του. Μια τέτοια θεραπευτική επιστήμη είναι και η Μελισσοθεραπεία, η χρήση δηλαδή των προϊόντων της μέλισσας με σκοπό την πρόληψη, την ίαση ή ανάρρωση του ατόμου από μια ή περισσότερες ασθένειες/καταστάσεις. H Μελισσοθεραπεία λοιπόν ενσωματώνει την έννοια της «προληπτικής ιατρικής», της αποφυγής δηλαδή της εμφάνισης της ασθένειας, ενώ τα προϊόντα της μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα φαρμακευτικά σκευάσματα δρουν εναντίον μεγάλου αριθμού χρόνιων παθήσεων ή κρίσιμων καταστάσεων υγείας. Για να έχουμε όμως θεραπευτικό αποτέλεσμα, εκτός της σωστής διάγνωσης, το κλειδί είναι και η δοσολογία. Κάθε ουσία είναι συγχρόνως δηλητήριο και φάρμακο. Όλα εξαρτώνται από τη δοσολογία που χορηγείται. Το μέλι βέβαια, όπως και τα υπόλοιπα προϊόντα της μέλισσας, με εξαίρεση το δηλητήριο, για το οποίο πρέπει να ακολουθείται ιδιαίτερα προσεκτική αγωγή, δεν είναι τοξικά στον ανθρώπινο οργανισμό και δεν παρουσιάζουν παράπλευρες επιδράσεις, αλληλεπιδράσεις ή ασυμβατότητες. Οπότε ειδικά για το μέλι, η κατανάλωσή του σε μεγάλες ποσότητες δεν μας επηρεάζει. Για τα υπόλοιπα προϊόντα θα πρέπει ενήλικα άτομα με προβλήματα υγείας και παιδιά να συμβουλεύονται γιατρό. Οι ενήλικες χωρίς προβλήματα υγείας θα πρέπει να παίρνουν τις συνιστώμενες δόσεις. Τονίσαμε άλλωστε ότι η Μελισσοθεραπεία είναι επιστήμη. Δεν είναι τυχαίο που όλοι οι μεγάλοι πολιτισμοί της αρχαιότητας αναγνώριζαν τις θεραπευτικές ιδιότητες των προϊόντων που παράγονται από τις μέλισσες. Το μέλι ήταν η πρώτη– και για αρκετό διάστημα η μόνη – γλυκαντική ουσία που είχαν οι αρχαίοι Έλληνες στη διατροφή τους. Τα προϊόντα που προέρχονταν από τις μέλισσες, αποτελούσαν μία δημοφιλή πρώτη ύλη για την παρασκευή φαρμακευτικών σκευασμάτων, τα οποία ενώ ήταν αρκετά αποτελεσματικά, δεν προκαλούσαν παρενέργειες. Η ανακάλυψη των αντιβιοτικών παραμέρισε τη θεραπευτική τους χρήση, προσωρινά όμως, καθώς η ανάπτυξη μικροβίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά και η ανάγκη για ένα πιο φυσικό τρόπο ζωής, τείνουν να τους δώσουν και πάλι τη θέση που τους αρμόζει στη διατροφή μας. Έτσι λοιπόν και με βάση έρευνες που έχουν γίνει, το μέλι και τα υπόλοιπα παράγωγα της δραστηριότητας των μελισσών, βοηθούν στην υγιή κυτταρική ανάπτυξη, στη βελτίωση της κυκλοφορίας, στη μείωση των φλεγμονών και στη βελτίωση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Κάποιοι διαβάζοντας το άρθρο, ίσως το χαρακτηρίσουν υπερβολικό. Η αλήθεια είναι ότι όλα τα φυσικά προϊόντα προσφέρουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Το μέλι όμως είναι ίσως η μόνη τροφή που προσφέρει τόσες πολλές απαραίτητες ουσίες και δρα συνολικά στον οργανισμό. Δεν υποστηρίζω ότι μόνο τρώγοντας κάποιος ένα βάζο μέλι δε θα ασθενήσει, σίγουρα όμως θα πάρει πολλές ουσίες και στις κατάλληλες ποσότητες για να βοηθήσει τον οργανισμό του. Ακόμα και τα ένζυμα που περιέχει, βοηθούν τον οργανισμό να απορροφήσει τις ουσίες από άλλες τροφές όπως το ασβέστιο και το μαγνήσιο που είναι απαραίτητα στη σωστή ανάπτυξη του σκελετού των παιδιών. Θα μπορούσα να επικεντρωθώ με λεπτομέρειες στα συστατικά των μελισσοκομικών προϊόντων, στις βιοχημικές αντιδράσεις που πραγματοποιούνται και πως τελικά κάνουν καλό στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Δεν είναι όμως αυτός ο σκοπός του άρθρου. Ίσως αργότερα γίνει κι αυτό.
Μετά από αυτές τις απαραίτητες διευκρινίσεις, ας γνωρίσουμε τώρα λίγο καλύτερα αυτά τα φυσικά φάρμακα που μας προσφέρουν οι μέλισσες.

Μέλι

Το μέλι παράγεται από το νέκταρ φυτών, ανθέων και δέντρων που συλλέγουν οι μέλισσες και το οποίο μετατρέπεται σε γλυκόζη και φρουκτόζη με την προσθήκη κάποιων ενζύμων. Είναι ένα πλήρες προϊόν, πολύ πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία, το οποίο δίνει ενέργεια αλλά δεν αυξάνει την πιθανότητα στη συνέχεια να έχεις υπογλυκαιμία. Και αυτό γιατί το μέλι λόγω της σύνθεσής του, προσφέρει καλή ενέργεια, που έχει διάρκεια. Περιέχει 180 διαφορετικές ουσίες, οι οποίες συνδέονται οργανικά με τέτοιο τρόπο ώστε κανείς μέχρι τώρα δεν έχει μπορέσει να το φτιάξει τεχνητά. Σε αντίθεση με τη ζάχαρη και τις γνωστές παρενέργειές της, που είναι βιομηχανοποιημένο προϊόν αποτέλεσμα χημικής επεξεργασίας, το μέλι είναι ένα φυσικό βιολογικό προϊόν και δεν επιδέχεται καμία επεξεργασία.
Επιδρά στο ανοσοποιητικό σύστημα και έχει αντιβακτηριδιακή δράση, λόγω της υγροσκοπικής και ελαφρώς οξικής του φύσης, που αφυδατώνει τα βακτήρια. Το μέλι διαθέτει εντυπωσιακές ιδιότητες. Είναι αντισηπτικό, επουλωτικό, αντιοξειδωτικό, αντιφλεγμονώδες. Ειδικά για την επούλωση πληγών, το μέλι είναι το πιο αποτελεσματικό προϊόν με πρωταθλητή στον τομέα αυτό το θυμαρίσιο μέλι, καθώς περιέχει θυμόλη, μια φαινόλη με αναγνωρισμένες αντισηπτικές ιδιότητες. Οι έρευνές έδειξαν ότι εξασφαλίζει την επούλωση πληγών και εγκαυμάτων δύο φορές πιο γρήγορα απ΄ ό,τι η ειδική γάζα. Το αντισηπτικό μυστικό του μελιού είναι το οξυζενέ που παράγει με φυσικό τρόπο. Αυτή η διαδικασία οφείλεται στην ύπαρξη ενός ενζύμου, της οξειδάσης της γλυκόζης, το οποίο χρησιμοποιεί η μέλισσα για να μετατρέπει το νέκταρ σε μέλι. Από το ένζυμο που απομένει και με την παρουσία νερού, ξεκινάει μια νέα χημική αντίδραση: το σάκχαρο αποσυντίθεται σε οξυζενέ και γλυκολικό οξύ. Η αντισηπτική δράση του πρώτου είναι γνωστή, ενώ η επουλωτική δράση του προέρχεται ταυτόχρονα από τα σάκχαρα που μέσω όσμωσης στεγνώνουν την πληγή και διεγείρουν την παραγωγή κυτοκίνης και ιντερλευκίνης, ουσίες που λειτουργούν επουλωτικά.
Πιο συγκεκριμένα έχει αποδειχθεί ότι το μέλι επιδρά ευεργετικά στα: μάτια, στομαχικές παθήσεις, συκώτι, νεφρά, καρδιά, αναπνευστικές οδοί, κρυολογήματα, δέρμα, νευρικό σύστημα (αϋπνίες). Συμβάλλει στη μακροζωία ενώ είναι απαραίτητο σε αθλητές και παιδιά καθώς αυξάνει τη μυϊκή δύναμη, την αντοχή και τις διανοητικές ικανότητες, καταστέλλει καταστάσεις κόπωσης και εξάντλησης, προλαμβάνει και θεραπεύει σοβαρές παθήσεις και ασθένειες. Με λίγα λόγια το μέλι είναι τρόφιμο, γλύκισμα και φάρμακο.
Είδη μελιού. Υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες μελιού. Το ανθόμελο, που παράγεται από το νέκταρ των λουλουδιών και το μέλι των μελιτωμάτων που παράγεται από το χυμό του πεύκου, της ελάτης και άλλων δασικών φυτών. Το ανθόμελο όταν έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά λαμβάνει την ονομασία του φυτού από το οποίο προέρχεται. Έτσι, έχουμε μέλι Θυμαριού, Πορτοκαλιάς, Καστανιάς, Βαμβακιού, κ.α. Το ίδιο συμβαίνει και με το μέλι μελιττωμάτων με κύριες κατηγορίες το μέλι Πεύκου και Ελάτου. Αν και κάθε μέλι έχει τις δικές του ιδιομορφίες που το κάνουν να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα, δε μπορούμε να μην αναφέρουμε το θυμαρίσιο μέλι, που κατατάσσεται στις καλύτερες ποιότητες μελιού που υπάρχουν. Η ποιότητα, η γεύση, οι ιδιαίτερες θεραπευτικές του ιδιότητες και η μικρότερή του παραγωγή σε σχέση με το πευκόμελο, το καθιστούν φυσιολογικά ακριβότερο, αλλά πρώτο στις προτιμήσεις.
Ποιότητα. Το μέλι πρέπει να είναι αγνό και ακατέργαστο. Μέλι επεξεργασμένο, τυποποιημένο με μηχανήματα, ανεξέλεγκτα θερμασμένο, θεωρείται μέλι βιομηχανικό (ζαχαροπλαστικής). Πρέπει να φυλάσσεται σε σκοτεινό και δροσερό μέρος, μακριά από τον ήλιο και τις μυρωδιές, σε γυάλινη συσκευασία ή ανοξείδωτο ατσάλι. Διατηρείται άριστα στο ψυγείο. Πάντα σφραγισμένο και να αποφεύγουμε τα μισογεμάτα δοχεία.
Αυτό που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι το μέλι μπορεί να κρυσταλλώσει. Ένα κρυσταλλωμένο μέλι δεν είναι ούτε χαλασμένο ούτε νοθευμένο. Η κρυστάλλωση είναι φυσικό φαινόμενο που δεν προξενεί καμία αλλαγή στη θρεπτική και βιολογική ιδιότητα του. Σχετίζεται με τη φυτική προέλευση του μελιού και επηρεάζεται από τη χημική του σύνθεση. Όλα τα μέλια, εκτός από το πευκίσιο και το ελατίσιο, κρυσταλλώνουν. Η κρυστάλλωση είναι πολύ σημαντικό κριτήριο της ποιότητας. Το θυμαρίσιο μέλι για παράδειγμα κρυσταλλώνει σε διάστημα 6 με 18 μήνες από την παραγωγή του.
Τέλος, προσοχή στην ύπαρξη λευκού αφρού κάτω από το καπάκι, στα τοιχώματα του βάζου ή στην επιφάνεια του μελιού. Η ύπαρξη αφρού σημαίνει ότι το μέλι είναι βρασμένο, άρα όλες οι εξαιρετικές του ιδιότητες έχουν καταστραφεί.
Δοσολογία. Οι ενήλικες μπορούν να καταναλώνουν 10 - 60 γραμμάρια μέλι καθημερινά και τα παιδιά 5 - 15 γραμμάρια. Το καλύτερο είναι να καταναλώνεται το πρωί για να μας δίνει την απαραίτητη ενέργεια. Ωστόσο μπορούμε να φάμε μέλι και γύρω στις 6 το απόγευμα γιατί βοηθάει στην τόνωση του οργανισμού ή ακόμη και το βράδυ, αρκεί να μη θέλουμε να κοιμηθούμε αμέσως.

Βασιλικός πολτός

Αυτό που θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς ως την πιο πλούσια φυσική τροφή, είναι ο βασιλικός πολτός. Είναι μία άσπρη κρεμώδης ουσία, ισχυρά όξινη, με ιδιάζουσα οσμή και υπόπικρη γεύση, εξαιρετικά θρεπτική, η οποία εκκρίνεται από τους υποφαρυγγικούς αδένες των νεαρών εργατριών μελισσών. Προορίζεται για τη διατροφή των προνυμφών που προορίζονται να γίνουν βασίλισσες καθώς επίσης και για τις ενήλικες βασίλισσες. Είναι ενδεικτικό ότι η βασίλισσα ζει έως και πενήντα φορές περισσότερο από την απλή εργάτρια και καταφέρνει να γεννά κάθε μέρα έως και 2.000 αυγά. Πολλοί επιστήμονες θεωρούν ότι οι επιδόσεις της αυτές, τόσο σε μακροβιότητα όσο και σε ευγονία, οφείλονται στην καθημερινή κατανάλωση βασιλικού πολτού. Φημίζεται για τη θρεπτική του αξία καθώς και για τις αντιβακτηριδιακές, αντιιικές αλλά και μυκητοκτόνες ιδιότητές του. Είναι μία ουσία πολύ πλούσια σε βιταμίνες. Βοηθάει το σώμα μας να είναι σε καλύτερη κατάσταση, τονώνει και αναζωογονεί τον οργανισμό και συνακόλουθα μας βοηθά να φαινόμαστε νεότεροι, ενώ θεωρείται ότι τονώνει και την ερωτική επιθυμία. Επίσης κάνει καλό και στην εγκυμοσύνη. Ακόμη, μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της αϋπνίας και της κατάθλιψης γιατί επιδρά θετικά στις ορμόνες. Επειδή έχει πολλές βιταμίνες, βοηθάει το αίμα να μεταφέρει περισσότερο οξυγόνο και όταν οξυγονώνεται καλύτερα ο εγκέφαλος, μειώνονται οι πιθανότητες κατάθλιψης. Είναι αντιφλεγμονώδης, αντιοξειδωτικός, προστατεύει την καρδιά, επιβραδύνει την ανάπτυξη κάποιων καρκινικών όγκων, μειώνει τα επίπεδα της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, ενώ προλαμβάνει και την οστεοπόρωση.
Ποιότητα. Το χρώμα έχει μεγάλη σημασία γιατί αποτελεί δείκτη της φρεσκότητας και της καταλληλότητάς του. Ο φρέσκος βασιλικός πολτός έχει λαμπερό λευκό χρώμα. Όταν όμως έρθει σε επαφή με τον αέρα ή εκτεθεί στο φως, το χρώμα του μεταβάλλεται σε ανοικτό κίτρινο και σκούρο γκρι. Η μεταβολή αυτή οφείλεται σε ένζυμα τα οποία οξειδώνουν κάποιες ουσίες του βασιλικού πολτού και τον καταστρέφουν.
Ο βασιλικός πολτός δε διατηρείται εύκολα. Αμέσως μετά τη συλλογή του πρέπει να φιλτράρεται και να τοποθετείται αμέσως στο ψυγείο σε θερμοκρασία περίπου 2-4°C. Τα φιαλίδια πρέπει να είναι καλά γεμισμένα και κλεισμένα για να μην έρχεται σε επαφή με το οξυγόνο. Επίσης θα πρέπει να τυλίγονται και με φύλλο αλουμινίου για να προστατεύονται από το φως. Αν χρειαστεί να συντηρήσουμε το βασιλικό πολτό για μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε χρειάζεται να τοποθετηθεί στην κατάψυξη, απο –18 έως –20°C, οπότε και διατηρούνται οι ιδιότητες του για 1 χρόνο. Άλλος τρόπος διατήρησης του, είναι η ανάμειξή του με λεπτοκρυσταλλωμένο μέλι.
Δοσολογία. Οι ενήλικες μπορούν να τρώνε ένα γραμμάριο βασιλικό πολτό την ημέρα, για διάστημα τριών μηνών, δύο φορές το χρόνο. Τα παιδιά από εφτά ετών και πάνω μπορούν να καταναλώνουν ένα γραμμάριο για ένα μήνα, να σταματούν για ένα μήνα και μετά να ξεκινούν πάλι.

Γύρη

Η γύρη είναι η τροφή των μελισσών. Είναι πλούσια σε πρωτεΐνη αλλά πέρα από αυτό, αποτελεί πλήρη τροφή αφού περιέχει μία ευρεία γκάμα από βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Πλήθος αναλύσεων έδειξαν ότι η γύρη περιέχει σχεδόν όλα τα απαραίτητα για τον άνθρωπο αμινοξέα, τα οποία ο οργανισμός του δεν μπορεί να συνθέσει. Αποτελεί συμπλήρωμα στο μέλι γιατί το μέλι είναι πλούσιο σε ζάχαρα και η γύρη σε πρωτεΐνη. Η γύρη είναι πιο αποτελεσματική στην πρόσληψη πρωτεΐνης από το κρέας. Πιο συγκεκριμένα θεωρείται τρεις με πέντε φορές πιο αποτελεσματική. Η κατανάλωση γύρης συνιστάται σε περιπτώσεις κακού μεταβολισμού και διατροφικών διαταραχών. Βοηθάει στην καλή λειτουργία της καρδιάς και στην αντιμετώπιση του προστάτη. Επιπλέον, η γύρη αποτελεί και ισχυρό αντιαναιμικό προϊόν, καθώς περιέχει σίδηρο, που ευνοεί το σχηματισμό των συστατικών του αίματος.
Ποιότητα. Οι μελισσοκόμοι, αμέσως μετά τη συλλογή, μπορούν να την παγώσουν και να την πουλήσουν συσκευασμένη σε βαζάκια. Αυτό είναι και το πιο γνήσιο προϊόν. Ωστόσο, στο εμπόριο κυκλοφορεί και αφυδατωμένη σε μορφή σκόνης, σε γυάλινα βάζα και σε αποξηραμένους κόκκους, που μπορούν να προστεθούν σε χυμούς φρούτων, στο γιαούρτι ή τη σαλάτα.
Δοσολογία. Για τη γενική τόνωση του οργανισμού, μπορούμε να την καταναλώνουμε για 4-6 εβδομάδες, 3-4 φορές το χρόνο και ειδικά κατά τις εποχικές αλλαγές. Αν η γύρη είναι σε μορφή κόκκων, που είναι και το προτιμότερο, η κανονική δόση για ενήλικους χωρίς προβλήματα υγείας, καθορίζεται σε 15-20 γραμμάρια την ημέρα (μια κουταλιά της σούπας), κάθε πρωί με άδειο στομάχι. Η δόση πρέπει να κρατηθεί αρκετά στο στόμα, για να ποτιστεί καλά με σάλιο, και να μασηθεί επίσης πολύ καλά. Επειδή η γεύση της είναι πικρίζουσα, την αναμειγνύουμε με μέλι, και συγκεκριμένα ένα μέρος γύρη προς δύο μέρη μέλι.

Πρόπολη

Η πρόπολη, είναι μια ρητινώδης, κολλητική ουσία που οι μέλισσες τη χρησιμοποιούν για να γεμίζουν τα κενά της κυψέλης τους αλλά και για να την αποστειρώνουν. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η πρόπολη είναι μυκητοκτόνος, αντισηπτική, αντιβιωτική, αναισθητική, αλλά και αντιφλεγμονώδης. Θεωρείται ιδανική για την αντιμετώπιση καταρροής, βήχα, βρογχίτιδας, ωτίτιδας, ακμής, ακόμα και ενοχλήσεων στον προστάτη. Όπως και ο βασιλικός πολτός, συμβάλει στην αντιμετώπιση της αϋπνίας και της κατάθλιψης.
Ποιότητα. Στην Ελλάδα οι Μελισσοκομικοί Συνεταιρισμοί αφήνουν την πρόπολη ανεκμετάλλευτη. Πρέπει λοιπόν κανείς να γνωρίζει κάποιον μελισσοκόμο και να την πάρει στη φυσική, ακατέργαστη μορφή της που έχει όλα τα πολύτιμα συστατικά. Εκτός Ελλάδος, πωλείται σε διάφορες μορφές (κάψουλες, ταμπλέτες, βάμμα, διάλυμα, αλοιφή). Στη φυσική της κατάσταση είναι συμπαγής. Στη θερμοκρασία των 20 βαθμών Κελσίου είναι μαλακή και κολλά. Σε χαμηλότερες θερμοκρασίες γίνεται σκληρή και τρίβεται. Το χρώμα της ποικίλλει από καφέ-πράσινο έως καφέ-κόκκινο: εξαρτάται από τα φυτά από τα οποία προέρχεται η ρητίνη. Η μυρωδιά της είναι ένα μείγμα των ουσιών που περιέχει: ρητινούχα που θυμίζει μέλι και βανίλια. Η γεύση της είναι πικρή και καυστική.

Δηλητήριο της μέλισσας

Έρευνα που έγινε στο Ελβετικό Κέντρο Μελισσοθεραπείας έδειξε ότι το δηλητήριο που έχει στο κεντρί της η μέλισσα έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, προστατεύει το ανοσοποιητικό, είναι αντιφλεγμονώδες, αντιπηκτικό και καταπολεμά τους ρευματισμούς. Προκαλεί τη σύνθεση αιμογλοβίνης, αυξάνει την κυκλοφορία του αίματος, ρίχνει την πίεση, ενεργοποιεί το κεντρικό νευρικό σύστημα και διεγείρει την παραγωγή ενδογενούς κορτιζόνης. Με λίγα λόγια, θωρακίζει ολόκληρο τον οργανισμό από κάθε είδους επίθεση.

Κερί

Το κερί παράγεται από τους κηρογόνους αδένες στην κοιλιά των θηλυκών μελισσών και τους χρησιμεύει για να κατασκευάζουν τις κυψέλες. Το μάσημα άσπρου και άγευστου φυσικού κεριού θεωρείται ότι κάνει καλό σε όσους έχουν ορθοδοντικές προσθήκες. Έχει επουλωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και γι’ αυτό είναι ιδανικό για να καταπραΰνει τραυματισμούς ή ερεθισμούς του στόματος. Το κερί χρησιμοποιείται για την κατασκευή κεριών, περιέχεται σε φαρμακευτικά προϊόντα (π.χ. υπόθετα, αλοιφές για δερματοπάθειες και εγκαύματα κλπ.) και σε πολλά καλλυντικά (κραγιόν, κρέμες κλπ.).

Στην αρχαία Ελλάδα η Μέλισσα ήταν αδελφή της Αμάλθειας και τροφός του θεού Δία όταν εκείνος ήταν βρέφος στο όρος Ίδη της Κρήτης και τον έτρεφαν με γάλα και μέλι. Όταν ο Κρόνος το ανακάλυψε, τη μεταμόρφωσε σε σκουλήκι, αλλά όταν ο Δίας μεγάλωσε τη μετέτρεψε από ευγνωμοσύνη σε βασίλισσα μέλισσα. Πράγματι οι πρόγονοί μας έχουν δίκιο. Βλέποντας αυτό το χρυσαφένιο πλασματάκι να πετά και να τρέφεται από ό,τι ομορφότερο έχει η φύση, τα λουλούδια και τα δένδρα, δε μπορείς παρά να της αποδώσεις θεϊκές ιδιότητες. Στη μικρούλα ζωή της των 30, το πολύ 40 ημερών, παράγει πράγματα μοναδικά και θαυμαστά.